Uşaqlarda yuxu və zəka arasında əlaqə nədir?

0
730
Uşaqlarda yuxu
Uşaqlarda yuxu və zəka arasında əlaqə nədir? “Ağıllı körpələr daha az yatır.”, “Gecə gec yatan uşaqlar daha ağıllıdır.” kimi ifadələr bir çox valideyn üçün təsəllidir. Bəs, bu doğrudurmu? Yəni, ağılla yuxu arasında həqiqətən belə bir əlaqə varmı? Uşaqlarda yuxu ilə zəka arasındakı əlaqəni araşdıran valideynlər üçün cavab axtarmağa çalışdıq.

Uşaqlarda yuxu və zəka birbaşa əlaqəlidirmi?

Huffington Post qəzetindəki xəbərə görə, Amerikadakı gənclər üzərində aparılan araşdırmalar, ağıllı insanların orta və ya aşağı zəkalı insanlardan daha gec yatdıqlarını göstərir.
London İqtisadi və Siyasi Universitetinin psixoloqu Satoshi Kanazava, yuxu ilə zəka arasındakı əlaqənin birbaşa əlaqəli olduğunu söyləyir. Ağıllı insanlar gecələr IQ səviyyəsi aşağı olanlardan daha aktivdirlər.
Ancaq gecə yatmayan hər bir insanın və ya uşağın ağıllı olduğunu söyləmək doğru deyil.

Məgər, az yatan körpələr daha zəkalıdır?

Xeyr, bunun doğru olduğunu göstərən bir araşdırma yoxdur. Az yatan hər körpənin ağıllı olduğunu deyə bilmərik. Bunun səbəbi müxtəlif sağlamlıq problemləri ola bilər. Körpə, hansısa problemi səbəbindən daha az yata bilər.
Narahatlıq və diqqət pozğunluqları da tez-tez olur, çünki az yatan körpələrdə emosional pozğunluqlar baş verə bilər. Bununla birlikdə, bəzi mütəxəssislər istedadlı uşaqların körpəlikdə daha az yuxuya ehtiyac ola biləcəyini söyləyirlər. Körpəniz, yuxu pozğunluğu və ya sağlamlıq səbəbiylə bu problemlə qarşılaşmazsa, uşaqlıq dövründəki əlamətləri izləyərək bu ehtimalı nəzərə ala bilərsiniz.

Yuxu, zəkanın inkişafına necə təsir göstərir?

0-3 yaş arasındakı keyfiyyətli yuxu, uşağın inkişafına təsir göstərən ən vacib amillərdən biridir. Uşaqların fiziki inkişafını təmin edən böyümə hormonu ümumiyyətlə yuxu zamanı ifraz olunur. Gecə yatmayan uşaqlarda böyümə hormonu yetərli olmadığı üçün sümüklərin, əzələlərin və orqanların inkişafına mənfi təsirini göstərə bilər.
Bundan əlavə, yuxu zamanı uşaqların gün ərzində öyrəndikləri bilik və bacarıqları gücləndirməsinə kömək edən beyin əlaqələri aktivləşir. Bu səbəbdən sağlam və nizamlı bir yuxu uşağın fiziki, zehni və sosial bacarıqları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Kifayət qədər yatmayan uşaqlarda hansı problemlər müşahidə olunur?

Yetərsiz yuxu uşaqların zehni və fiziki inkişafı ilə əlaqədar bəzi problemlərə səbəb ola bilər. Böyümə hormonundan başqa bədən fəaliyyətində rol oynayan digər hormonlarda da problemlər yarana bilər. Aclıq və iştahanı təyin edən hormonlarda meydana gələn problemlər səbəbiylə uşaqlar lazım olduğundan çox yemək yeyə bilər və yüksək kalorili faydasız qidalara maraq göstərə bilərlər.
Yuxu çatışmazlığı səbəbindən gün ərzində motor bacarıqları və diqqət qabiliyyəti azala bilər. Buda, uşaqda davranış problemlərinə və öyrənmə zəifliyinə səbəb ola bilir.